Jeffrey Erickson | Starszy redaktor | 22 września 2025 r.
Jak od dawna przewidywano w filmach i powieściach science fiction, ludzie coraz swobodniej rozmawiają ze swoimi komputerami. Dzisiejsze duże modele językowe (modele LLM) i agenci AI to duży krok w kierunku zapewnienia tej swobody a oba te rozwiązania zawdzięczają swoje umiejętności językowe przetwarzaniu języka naturalnego (NLP). Ilekroć dyktujesz wiadomość do telefonu, wpisujesz chaotyczne zapytanie w wyszukiwarce lub prosisz sztuczną inteligencję o streszczenie dokumentu, do akcji wchodzą techniki i technologie NLP. Rozwiązania te rozpoznają sens wypowiedzi użytkownika i odpowiadają w języku, w jakim użytkownik rozmawiałby ze swoim sąsiadem z bloku. To kierunek rozwoju, który warto badać.
Przetwarzanie języka naturalnego (Natural Language Processing, NLP) to gałąź sztucznej inteligencji (AI), która umożliwia komputerom rozumienie, generowanie i wykorzystanie języka ludzi. Przetwarzanie języka naturalnego znajduje zastosowanie zarówno w kontekście języka mówionego, jak i pisanego, oraz może być stosowane we wszystkich językach ludzi. Niektóre znane od dziesięcioleci technologie i metody przetwarzania języka naturalnego zostały ostatnio znacznie udoskonalone, a w ciągu ostatnich kilku lat popularne modele LLM oparte na technikach przetwarzania języka naturalnego przyczyniły się do szerszego zastosowania NLP. Włączenie modeli LLM do bardziej złożonych procesów roboczych, w postaci agentów AI, ma doprowadzić do większego wykorzystania NLP w życiu codziennym.
Obecne modele LLM wywodzą się z dziedziny naukowej zwanej lingwistyką komputerową (computational linguistics, CL), która zajmuje się modelowaniem komputerowym języka ludzkiego. NLP to natomiast dziedzina inżynierii zajmująca się tworzeniem metod obliczeniowych, które pomagają komputerom rozumieć, generować i wykorzystywać język ludzki. Najważniejsze przełomy ostatniej dekady były możliwe dzięki uczeniu maszynowemu (machine learning, ML), dziedzinie sztucznej inteligencji zajmującej się tworzeniem systemów uczących się na podstawie przykładów. Osiągnięcia z ostatnich kilku lat umożliwiły mechanizmom uczenia maszynowego rozumienie bardzo złożonych wzorców w dużych zbiorach danych, dzięki czemu zaczęły idealnie nadawać się do uczenia się zawiłości języka.
Deweloperzy, którzy włączają technologie NLP do swoich aplikacji, wykorzystują dwa główne obszary NLP: jeden z nich skupia się na rozumieniu języka, a drugi na generowaniu nowych odpowiedzi na zapytania. Rozumienie języka naturalnego (natural language understanding, NLU) ma zastosowanie w zadaniach związanych na przykład z analizą odczuć, rozpoznawaniem jednostek w tekście i wyodrębnianiem fraz kluczowych. Zadania te wymagają aplikacji NLP do analizy tekstu lub mowy w celu zrozumienia przekazu, natomiast generowanie języka naturalnego (natural language generation, NLG) pozwala tworzyć odpowiedzi, tłumaczenia i streszczenia na podstawie zrozumienia odczuć i szczegółów zawartych w podanym języku ludzkim. Rosnąca liczba modeli LLM oferowanych przez dostawców usług w chmurze lub witryny open source, takich jak Hugging Face, wykorzystuje w swoim działaniu zarówno zadania NLU, jak i NLG.
Nieustannie usprawniane modele LLM przekształciły bardziej podstawowe technologie NLP, które potrafiły wykrywać znaczenie pytania i udzielać odpowiedniej, gotowej odpowiedzi, w elastycznego rozmówcę trenowanego na petabajtach danych ogólnego przeznaczenia w zaawansowanych sieciach neuronowych. W rezultacie komputery potrafią teraz rozumieć strukturę i znaczenie języków ludzi, co pozwala deweloperom i użytkownikom aplikacji prowadzić z nimi bardziej zniuansowane rozmowy. Wpływa to na działalność biznesową, analitykę, relacje międzyludzkie, obsługę klienta, ochronę zdrowia i wiele innych dziedzin, ponieważ dane i dokumenty, które można łatwo wyszukiwać i podsumowywać, są cenniejsze niż kiedykolwiek. Poniżej przedstawiono kilka przykładów zastosowań NLP.
NLP to dziedzina sztucznej inteligencji i lingwistyki komputerowej, która skupia się na tym, aby komputery rozumiały i interpretowały ludzki język, ma więc szerokie spektrum zastosowań. Jeśli jakieś zastosowanie wymaga, aby maszyna czytała, interpretowała i rozumiała tekst jak człowiek, to NLP się tam sprawdzi. Opcje do rozważenia:
Modele NLP zazwyczaj wykorzystują sieci neuronowe do uczenia się wzorców i reprezentacji na podstawie tekstowych danych treningowych. Modele takie mogą być trenowane na dużych zbiorach danych w celu wykonywania zadań takich jak analiza odczuć, rozpoznawanie nazwanych jednostek, tłumaczenie maszynowe i podsumowywanie tekstu. W ramach NLP duże modele językowe uczą się przewidywać lub generować tekst na podstawie wzorców i cech wyodrębnionych z danych wejściowych.
Celem NLP jest wypełnienie luki między komunikacją człowieka a rozumieniem komputera, umożliwiając komputerom wykonywanie zadań wymagających rozumienia języka naturalnego. Oto kilka konkretnych obszarów do rozważenia.
Typowe etapy wdrażania NLP obejmują:
1. Zbieranie i przygotowywanie danych tekstowych — zbieranie danych tekstowych z różnych źródeł, takich jak media społecznościowe, dokumenty lub treści internetowe, a następnie ich wstępne przetworzenie na format właściwy dla analizy maszynowej.NLP wykorzystuje sztuczną inteligencję, aby ułatwić interakcje głosowe między maszynami a ludźmi. W tym celu stosuje szereg technik i zadań.
NLP może upraszczać i automatyzować szeroki wachlarz procesów biznesowych, zwłaszcza tych, które wymagają dużej ilości nieustrukturyzowanych tekstów, takich jak wiadomości e-mail, ankiety lub konwersacje w mediach społecznościowych. Dzięki NLP przedsiębiorstwa mogą lepiej analizować swoje dane, co pomaga im podejmować właściwe decyzje. Oto kilka przykładów praktycznych zastosowań NLP.
W dziedzinie NLP odnotowano ogromny postęp, ale pojawiają się również wyzwania, które przedstawiono poniżej. Każdego dnia dostawcy technologii i badacze pracują nad tym, aby systemy NLP były niezawodne, bardziej elastyczne oraz zdolne do jeszcze lepszego rozumienia i generowania języka podobnego do ludzkiego. Działania te przyniosą istotny postęp w takich obszarach, jak tłumaczenia, wirtualni asystenci i analiza tekstu. Przyjrzyjmy się konkretnym wyzwaniom i szansom rozwoju.
Pierwszym, niemałym wyzwaniem jest obsługa złożoności i niejednoznaczności języka ludzkiego, w tym rozumienia kontekstu, sarkazmu i niuansów w różnych językach i dialektach. Modele NLP często wymagają do treningu ogromnych ilości oznaczonych danych, których zebranie może być czaso- i kosztochłonne.
Z jakimi innymi wyzwaniami mierzą się badacze?
Przyszłość NLP skupia się na poprawie zrozumienia i generowania języka, przy jednoczesnym zwiększaniu dostępności i przydatności technologii. Badacze pracują nad opracowaniem bardziej efektywnych algorytmów, ulepszeniem obsługi wielu języków oraz opracowaniem modeli, które mogą się uczyć przy użyciu mniejszej ilości oznaczonych danych wejściowych.
Obserwatorzy NLP mogą zwrócić uwagę na następujące trendy:
Czy wiesz, że Oracle Cloud Infrastructure (OCI) zapewnia wszystko, co potrzebne do uaktualnienia i ulepszenia nawet najbardziej zaawansowanych zastosowań NLP? Na przykład usługa generatywnej sztucznej inteligencji w infrastrukturze OCI zapewnia prostą integrację z zaawansowanymi modelami LLM, takimi jak Command firmy Cohere lub seria Llama typu open source firmy Meta, w ramach łatwej w użyciu usłudze. Za jej pomocą można dostroić modele do szerokiego zakresu zastosowań NLP, w tym do pomocy w pisaniu tekstów, tworzenia podsumowań, wykonywania analiz i obsługi czatów.
Aby jeszcze łatwiej uzyskać dostęp do najnowszego rozwiązania NLP dla danego przedsiębiorstwa, aplikacje Oracle SaaS zapewniają natychmiastowy dostęp do funkcji sztucznej inteligencji wszędzie tam, gdzie są one potrzebne, bez opuszczania środowiska programowego używanego na co dzień przez takie przedsiębiorstwo.
Stale rozwijana rozwiązania NLP mają ogromny potencjał, aby zrewolucjonizować sposób, w jaki korzystamy z technologii i przetwarzamy ogromne ilości informacji tekstowych.
Od prostych poleceń po złożone konwersacje, przetwarzanie języka naturalnego jest szyfrem interakcji człowiek-komputer. Ponadto stanowi fundament współczesnych, przełomowych innowacji w dziedzinie sztucznej inteligencji.
Jak NLP może poprawić obsługę klienta?
NLP może pomóc poprawić obsługę klienta na kilka sposobów. Może przetwarzać stały strumień zapytań pisemnych i głosowych od klientów, umożliwiając szybsze rozwiązywanie ich problemów. W tym celu stosuje zaawansowane modele LLM, które rozumieją kontekst i niuanse wypowiedzi klientów. W ten sam sposób może również pomagać pracownikom działu obsługi klienta lepiej obsługiwać klientów, generując podsumowania rozmów i listy zadań do zrobienia po zakończeniu rozmowy.
Jakie są korzyści z NLP w analityce biznesowej?
NLP udostępnia zaawansowaną analitykę szerszej grupie użytkowników. Pozwala im analizować dane nie przez języki programowania, takie jak SQL, ale przez rozmowę w języku naturalnym, na przykład z agentem AI, który potrafi pobierać, zestawiać i prezentować dane z baz danych przedsiębiorstwa.
Jak NLP pomaga automatyzować procesy biznesowe?
NLP pomaga automatyzować procesy biznesowe przez zrozumienie i generowanie języka. Na przykład aplikacja NLP może odbierać, fakturować i automatycznie inicjować rozliczenia i realizacje zleceń, pozostawiając pracownikowi jedynie przegląd i zatwierdzenie tych operacji. Oszczędza to czas i nakłady pracy przy każdej przetwarzanej fakturze.
Jak mechanizmy NLP i AI mogą wspólnie udoskonalać proces podejmowania decyzji w przedsiębiorstwie?
NLP opiera się na uczeniu maszynowym i często na zaawansowanych modelach podstawowych AI. Dzięki temu zwiększa się elastyczność i dostępność analizy danych, co pomaga decydentom w podejmowaniu decyzji. Na przykład wyposażona w funkcje NLP platforma analityczna może udostępniać interfejs agenta umożliwiający zadawanie pytań do bazy danych przedsiębiorstwa w języku naturalnym. Uwalnia to użytkowników biznesowych od sztywnych, predefiniowanych pulpitów i sprzyja bardziej kreatywnej eksploracji danych.